گروه اقتصادی اقتصادآنلاین؛ در روزهایی که خبر عرضه بنزین با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی در کرمان به مهمترین سوژه اقتصادی کشور تبدیل شده، حالا رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت در گفتوگویی تلویزیونی، جزئیات تازهای از تصمیم دولت درباره آینده قیمت بنزین را فاش کرده است. سقاب اصفهانی با اعلام اینکه سه طرح پیشنهادی برای اصلاح نظام بنزین روی میز دولت است، از قطعی شدن تصمیمگیری نهایی طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده خبر داد و تأکید کرد مردم غافلگیر نخواهند شد.
سه طرح بنزینی روی میز دولت چیست؟
رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت در این مصاحبه، سه سناریوی پیشنهادی دولت برای مدیریت مصرف و عرضه بنزین را تشریح کرد و گفت هرکدام از این طرحها منتقدان و طرفداران خود را دارند. نکته کلیدی اما این است که سقاب اصفهانی تأکید کرد هر طرحی که تصویب شود، پیش از اجرا رسماً اعلام خواهد شد و مردم غافلگیر نمیشوند.
طرح اول: توزیع بنزین تا سقف تولید ۱۲۱ میلیون لیتری
در نخستین سناریو، قیمت بنزین تغییری نمیکند، اما بنزین تنها تا میزان تولید روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر در پمپبنزینها توزیع میشود. به این معنا که وقتی این سهمیه تمام شود، نازلهای سوخت خاموش میشوند و عملاً عرضه در سطح کشور سهمیهبندی زمانی پیدا میکند.
طرح دوم: تقسیم تولید روزانه میان خودروهای موجود
دومین طرح، تقسیم ۱۲۱ میلیون لیتر تولید روزانه میان خودروهای موجود است. در این روش، هر خودرو سهمیه مشخصی دریافت میکند و هرکس بیش از سهمیه خود بنزین بخواهد، باید آن را با نرخ آزاد خریداری کند. سقاب اصفهانی این روش را تقریباً مشابه طرحی توصیف کرد که قرار بود در کرمان اجرا شود.
طرح سوم: اختصاص سهمیه بنزین به مردم بهجای خودروها
سومین و متفاوتترین سناریو، اختصاص سهمیه بنزین به مردم بهجای خودروهاست؛ چه خودرو داشته باشند و چه نداشته باشند. در این طرح، روزانه حدود ۳۰ میلیون لیتر بنزین به حملونقل عمومی و تاکسیهای آنلاین و غیرآنلاین اختصاص مییابد تا قیمت خدمات آنها تغییری نکند. بر این اساس، تقریباً ماهانه ۳۰ لیتر بنزین به هر فرد میرسد و امکان انتقال و خرید و فروش این سهمیه نیز وجود دارد.
طرح سوم چه تحولی در ناوگان حملونقل ایجاد میکند؟
سقاب اصفهانی درباره جزئیات اجرایی طرح سوم توضیح داد که در صورت تصویب این سناریو، طی سه سال ۴۰۰ هزار موتورسیکلت برقی و ۱۳۰ هزار وانت گازسوز وارد چرخه مصرف میشود و همچنین ۷۳۰۰ اتوبوس به ناوگان حملونقل عمومی کشور اضافه خواهد شد.
او در همین زمینه به وضعیت بحرانی ناوگان اتوبوسرانی تهران اشاره کرد و گفت: «در تهران باید ۱۱ هزار اتوبوس داشته باشیم، اما اکنون تنها ۳ هزار و ۳۰۰ اتوبوس فعال داریم و ۲ هزار اتوبوس نیز غیرفعال است.»
چرا ناترازی بنزین به وجود آمد؟
رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت، ریشه اصلی ناترازی تولید و مصرف بنزین را در کیفیت پایین خودروهای داخلی دانست. او با انتقاد شدید از خودروسازان گفت اگر میزان مصرف بنزین خودروهای داخلی مشابه خودروهای روز دنیا بود، اکنون شاهد ناترازی در تولید و مصرف بنزین نبودیم.
سقاب اصفهانی در اظهاراتی صریح تأکید کرد: «خودروسازهای داخلی هیچوقت هزینه خودروی پرمصرف و بیکیفیتشان را ندادهاند؛ فقط مردم و بیتالمال این هزینه را میدهند. ما باید ریشه این موضوع را بخشکانیم.»
انتقاد تند از خودروسازان و خودروهای مونتاژی
رئیس سازمان بهینهسازی در ادامه، با لحنی انتقادی به موضوع واردات خودرو نیز پرداخت و گفت اگر بهجای خودروهای بیکیفیت و مونتاژی چینی، کل یک خودروی ژاپنی را وارد کنیم، ارزانتر تمام میشود.
او با اشاره به ضرورت اصلاح ساختاری صنعت خودرو افزود: «باید تکلیف خودروسازهایی که پدر همه را درآوردهاند روشن شود. تا وقتی موتور اتلاف این خودروها روشن است، هر تغییری که در سهمیهها دهیم فقط نقش مُسکن را دارد. بخش بزرگی از بنزینی که در کشور سوزانده میشود، در موتور خودروهایی میسوزد که نمونهاش در هیچجای دنیا وجود ندارد.»
اصلاح تولید خودرو؛ کلید حل ناترازی
سقاب اصفهانی معتقد است تا زمانی که مشکل تولید خودرو حل نشود، هرگونه تغییر در سهمیهبندی بنزین تنها یک راهحل موقتی خواهد بود. او با تأکید بر اینکه «باید کلید اصلاح تولید خودرو را محکم بزنیم»، گفت نباید هزینه مصرف اضافی بنزین را از جایی غیر از خودروساز گرفت و لازم است شمارهگذاری خودروها و واردات خودرو هرچه سریعتر تعیینتکلیف شود.
تصمیم نهایی دولت چه زمانی اعلام میشود؟
در پایان، رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت اعلام کرد طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده دولت درباره اجرای یکی از این سه طرح بنزینی تصمیم نهایی را خواهد گرفت. او بار دیگر تأکید کرد هر طرحی که انتخاب شود، پیش از اجرا بهصورت رسمی اطلاعرسانی خواهد شد و مردم غافلگیر نخواهند شد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر طرح عرضه بنزین با نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی در کرمان متوقف شده بود و سخنگوی دولت نیز بر نبود تصمیم رسمی برای افزایش قیمت بنزین تأکید کرده بود. حالا با اعلام زمانبندی جدید از سوی رئیس سازمان بهینهسازی، به نظر میرسد پرونده اصلاح نظام بنزین وارد مرحله تازهای شده است.
