به گزارش اقتصادآنلاین، دفتر نخستوزیر اسرائیل اعلام کرده است بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه راهی واشنگتن میشود و سهشنبه ۲۸ ژوئیه، برابر با ۶ مرداد با دونالد ترامپ در کاخ سفید دیدار خواهد کرد. ترامپ نیز این سفر را تأیید کرده است.
براساس گزارش رویترز، نتانیاهو در جریان این سفر در مراسم یادبود لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه و از حامیان سرسخت اسرائیل نیز شرکت خواهد کرد. بااینحال، هنوز دستورکار رسمی و کاملی از جلسه کاخ سفید منتشر نشده است.
آیا پرونده ایران مهمترین محور دیدار است؟
این نخستین دیدار حضوری ترامپ و نتانیاهو پس از آغاز جنگ ایران در ۲۸ فوریه خواهد بود. همین زمانبندی باعث شده است برخی رسانههای اسرائیلی احتمال دهند ایران، وضعیت تنگه هرمز و آینده حملات نظامی در مرکز مذاکرات قرار گیرد.
تایمز آو اسرائیل نوشته است انجام این سفر ممکن است نشانهای از تعویق تصمیم واشنگتن برای آغاز حملهای بزرگتر باشد؛ بااینحال، این رسانه یادآوری کرده که آمریکا و اسرائیل پیش از جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه نیز از تحرکات دیپلماتیک برای پنهانکردن تصمیمهای نظامی استفاده کردهاند.
ادعای ارائه اطلاعات تازه درباره ایران
یکی از مهمترین گمانهزنیها به اطلاعاتی مربوط میشود که احتمال دارد نتانیاهو در کاخ سفید ارائه کند. کانال ۱۲ اسرائیل مدعی شده است مقامهای اسرائیلی قصد دارند ارزیابیهای تازهای درباره تلاش ایران برای بازسازی توان هستهای و نظامی خود در اختیار ترامپ قرار دهند. این ادعا از سوی منابع مستقل تأیید نشده و جزئیات مستندات مورد اشاره نیز منتشر نشده است.
تایمز آو اسرائیل با بازتاب این گزارش نوشته است که مقامهای اسرائیلی نسبت به نتیجهبخشبودن مذاکرات آمریکا و ایران بدبین هستند. در صورت صحت این روایت، نتانیاهو احتمالاً تلاش خواهد کرد توقف طولانیتر حملات را فرصتی برای بازسازی توان ایران نشان دهد.
احتیاط ترامپ در تصمیم گیری
بااینحال، مشخص نیست ترامپ ارزیابیهای اسرائیل را بهطور کامل بپذیرد. برخی برآوردهای ارائهشده از سوی نتانیاهو پیش از آغاز جنگ، از جمله درباره سرعت تضعیف توان موشکی ایران و امکان حفظ امنیت تنگه هرمز، آنگونه که انتظار میرفت محقق نشد. این سابقه ممکن است باعث شود رئیسجمهور آمریکا این بار با احتیاط بیشتری به پیشنهادهای نظامی تلآویو نگاه کند.
ترامپ هنوز در دیپلماسی را نبسته است
همزمان با سفر نتانیاهو، نشانههایی از تمایل واشنگتن به ادامه مسیر مذاکره با ایران دیده میشود.
آسوشیتدپرس گزارش داده است پس از تشدید حملات، عملیات هوایی آمریکا متوقف شده و تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از بازگشت درگیری گسترده ادامه دارد.
این توقف لزوماً به معنای کنارگذاشتن گزینه نظامی نیست. ترامپ همچنان از تهدید حمله بهعنوان اهرم فشار استفاده میکند، اما به نظر میرسد در مقطع فعلی میخواهد امکان دستیابی به توافق را نیز حفظ کند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که گزینه گسترش حملات به اهداف نظامی، هستهای و زیرساختی ایران در واشنگتن بررسی شده است. در همان گزارش، تحلیلگران هشدار داده بودند که حملات گستردهتر ممکن است بهجای تغییر موضع تهران، به تشدید درگیری و سختترشدن مسیر مذاکره منجر شود.
سایه تنگه هرمز بر جلسه کاخ سفید
یکی از عوامل اثرگذار بر تصمیم ترامپ، وضعیت تنگه هرمز و پیامدهای اقتصادی ادامه جنگ است. اختلال در این آبراه میتواند عرضه جهانی انرژی را تحت فشار قرار دهد و به افزایش قیمت نفت و سوخت منجر شود؛ موضوعی که برای دولت آمریکا هزینه سیاسی و اقتصادی خواهد داشت.
اگر نتانیاهو از تشدید حملات حمایت کند، ترامپ باید این احتمال را نیز در نظر بگیرد که پاسخ ایران ممکن است امنیت کشتیرانی و بازار انرژی را با بحران تازهای روبهرو کند. در مقابل، ادامه مذاکره نیز بدون دریافت امتیاز مشخص از تهران میتواند از سوی مخالفان دولت آمریکا بهعنوان عقبنشینی تعبیر شود.
به همین دلیل، رئیسجمهور آمریکا احتمالاً میان دو گزینه ساده و قطعی قرار ندارد؛ بلکه باید ترکیبی از فشار نظامی، تهدید و مذاکره را مدیریت کند.
آیا نتانیاهو میتواند نظر ترامپ را تغییر دهد؟
روابط ترامپ و نتانیاهو همچنان نزدیک توصیف میشود، اما این نزدیکی به معنای هماهنگی کامل در همه پروندهها نیست. رویترز گزارش داده بود که نتانیاهو در یکی از دیدارهای گذشته برای جلب حمایت آمریکا از حمله به تأسیسات هستهای ایران به واشنگتن رفت، اما ترامپ با اعلام آغاز مذاکرات با تهران، مسیر متفاوتی را در پیش گرفت.
این سابقه نشان میدهد نتانیاهو ممکن است بتواند بر محاسبات رئیسجمهور آمریکا اثر بگذارد، اما تصمیم نهایی الزاماً مطابق خواسته اسرائیل نخواهد بود. هزینههای اقتصادی جنگ، وضعیت تنگه هرمز و احتمال موفقیت مذاکرات نیز میتوانند در تصمیم ترامپ نقش داشته باشند.
غزه و دیگر پروندههای منطقهای
در کنار ایران، احتمال دارد تحولات غزه، لبنان و سوریه نیز در مذاکرات مطرح شود. آینده اداره غزه، خلع سلاح حماس و اختلافهای واشنگتن و تلآویو درباره برخی تحولات منطقهای همچنان حلنشده باقی مانده است.
بااینحال، هیچ منبع رسمی تاکنون تأیید نکرده است که این موضوعات در صدر دستورکار جلسه قرار دارند. بنابراین، بهتر است ایران را محور محتمل دیدار دانست، نه موضوع قطعی و انحصاری آن.
دیداری با چند سناریوی متفاوت
دیدار سهشنبه ممکن است به هماهنگی بیشتر آمریکا و اسرائیل برای افزایش فشار بر ایران منجر شود؛ اما احتمال تمدید فرصت دیپلماسی یا ادامه وضعیت فعلی نیز وجود دارد.
اگر ترامپ ارزیابیهای نتانیاهو را قانعکننده بداند، گزینه تشدید حملات میتواند جدیتر شود. در مقابل، اگر هزینههای اقتصادی و منطقهای جنگ برای واشنگتن سنگین ارزیابی شود، احتمال دارد رئیسجمهور آمریکا همچنان مذاکره را در کنار فشار نظامی دنبال کند.
در نتیجه، این دیدار را نمیتوان از پیش نقطه آغاز جنگی بزرگتر یا مقدمه یک توافق دانست. آنچه پشت درهای بسته کاخ سفید میگذرد، احتمالاً تنها یکی از عوامل تعیینکننده مسیر آینده خواهد بود؛ مسیری که همچنان میان فشار نظامی، دیپلماسی و خطر گسترش جنگ در نوسان است.
