به گزارش اقتصادآنلاین، سامانه «خودنویس» بهعنوان یکی از خدمات آنلاین وزارت راه و شهرسازی، این امکان را فراهم کرده است که موجر و مستاجر بتوانند قرارداد اجاره را بدون پرداخت کمیسیون مشاور املاک بهصورت اینترنتی ثبت کنند و پس از تکمیل مراحل، کد رهگیری دریافت کنند. این سامانه با هدف کاهش هزینههای جابهجایی، حذف واسطهها و افزایش شفافیت در بازار اجاره راهاندازی شده و کاربران میتوانند در تمام ساعات شبانهروز از آن استفاده کنند.
سامانه خودنویس چیست و چه مزیتی دارد؟
طبق اعلامهای رسمی، خودنویس khodnevis.mrud.ir یک بستر دولتی برای ثبت قراردادهای اجاره است که تلاش میکند فرآیند تنظیم قرارداد را ساده، هوشمند و غیرحضوری کند. مهمترین مزیت آن برای مردم این است که برای ثبت اجارهنامه در این مسیر، نیازی به مراجعه به بنگاه و پرداخت حق کمیسیون ندارند.
از طرف دیگر، ثبت مراحل و تایید هویت طرفین در بستر آنلاین، میتواند ریسک خطاهای رایج (مثل اشتباه در اطلاعات هویتی یا مشخصات ملک) را کاهش دهد؛ البته همچنان دقت در ورود اطلاعات و بررسی متن قرارداد قبل از تایید نهایی ضروری است.
ورود به سامانه خودنویس؛ ثبت اجارهنامه با «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند»
فرآیند ورود در سامانه خودنویس از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند انجام میشود. این مدل ورود باعث میشود کاربر بدون ساختن رمز عبورهای متعدد، صرفاً با شماره موبایل به نام خودش وارد حساب کاربری شود.
مراحل ورود
- وارد سایت khodnevis.mrud.ir شوید.
- روی گزینه «ورود» کلیک کنید.
- به درگاه دولت هوشمند منتقل میشوید؛ شماره تلفن همراه را وارد کنید.
- کد امنیتی را تایپ کنید.
- یک رمز یکبار مصرف ۵ رقمی برای شما پیامک میشود.
- با وارد کردن رمز، وارد پنل کاربری خودنویس میشوید.
اگر قصد ثبت قرارداد به نام شرکت یا سازمان را دارید باید گزینه ورود اشخاص حقوقی را انتخاب کنید. برای اجارهنامههای معمول مسکونی، ورود بهعنوان شخص حقیقی کافی است.
ثبتنام در سامانه خودنویس چگونه انجام میشود؟
اگر اولین بار است که از این مسیر استفاده میکنید، ثبتنام معمولاً همان بار اول و در جریان ورود تکمیل میشود. اطلاعات پایه هویتی مانند نام، نام خانوادگی و کد ملی از مسیرهای رسمی استعلام شده و در پروفایل شما قرار میگیرد.
در مرحله تکمیل ثبتنام، معمولاً لازم است کد پستی محل سکونت فعلی را تایید کنید.
توجه مهم: برای اینکه قرارداد در سامانه جلو برود، موجر، مستاجر و در صورت نیاز شاهدان باید حداقل یک بار وارد سامانه شوند تا کارتابل و پروفایلشان فعال شود.
احراز هویت در خودنویس؛ چه چیزهایی بررسی میشود؟
سامانه برای کاهش تخلف و افزایش امنیت، چند سطح اعتبارسنجی را در روند کار اعمال میکند، از جمله:
- تطبیق کد ملی و شماره موبایل از طریق سرویسهای حاکمیتی (مانند شاهکار) برای اطمینان از مالکیت سیمکارت
- بررسی مالکیت ملک برای موجر (در حد استعلامهای سامانه)
- کنترل شرایط عمومی معامله مثل سن قانونی و برخی محدودیتهای معاملاتی
چرا ملک من در خودنویس نمایش داده نمیشود؟
یکی از خطاهای پرتکرار کاربران این است که میگویند «ملک در لیست املاک من نیست». توضیحی که معمولاً مطرح میشود این است که اطلاعات ملک باید ابتدا در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت/اظهار شده باشد تا بعد از تایید، در خودنویس قابل مشاهده شود.
راهنمای ثبت قرارداد اجاره در سامانه خودنویس (گامبهگام)
اصلیترین بخش سامانه، ایجاد قرارداد اجاره و ارسال آن برای طرف مقابل است. در بسیاری از موارد، موجر روند را آغاز میکند، اما ممکن است مستاجر هم پیشنویس را ایجاد کند.
مراحل ثبت قرارداد
- وارد پنل کاربری شوید و گزینه «ایجاد قرارداد جدید» را انتخاب کنید.
- نقش خود را مشخص کنید: موجر یا مستاجر
- ملک مورد نظر را انتخاب کنید.
- اطلاعات طرف مقابل را وارد کنید (معمولاً کد ملی و شماره موبایل).
- سامانه برای طرف مقابل لینک/دعوتنامه ارسال میکند تا وارد سامانه شود و قرارداد را بررسی و تایید کند.
اطلاعاتی که باید دقیق وارد کنید
- تاریخ شروع و پایان اجاره (مثلاً یکساله)
- مبالغ قرارداد شامل رهن (قرضالحسنه) و اجاره ماهانه
- معمولاً لازم است مبالغ را به ریال و با اعداد انگلیسی وارد کنید.
- تعهدات و قبوض (آب، برق، گاز، شارژ ساختمان و…)
- توافقات تکمیلی در بخش توضیحات (در صورت وجود)
سامانه معمولاً تعدادی شروط ضمن عقد پیشفرض دارد که برای پوشش موارد رایج در قراردادهای اجاره ارائه شدهاند. با این حال، طرفین باید متن نهایی را با دقت بخوانند و صرفاً به پیشفرضها اکتفا نکنند.
نکته مهم: بررسی اصالت سند قبل از امضا
هرچند سامانه برخی استعلامها را در روند ثبت قرارداد انجام میدهد، اما اگر طرفین بخواهند با اطمینان بیشتری جلو بروند، میتوانند از سرویسهایی مانند سامانه «ثبت من» (وابسته به سازمان ثبت اسناد) برای بررسی اصالت سند استفاده کنند. این کار بهخصوص در قراردادهایی با مبالغ بالا یا در شرایط حساس توصیه میشود.
شاهد در سامانه خودنویس؛ چه نقشی دارد؟
در فرآیند ثبت قرارداد، ممکن است سامانه مرحلهای برای معرفی شاهدان در نظر بگیرد. در این حالت، پس از تایید موجر و مستاجر، شماره موبایل افراد معرفیشده ثبت میشود و برای آنها پیامک ارسال خواهد شد.
شاهدان پس از ورود و احراز هویت، متن قرارداد را مشاهده میکنند و با رمز یکبارمصرف، تایید خود را انجام میدهند. تا زمان تکمیل این مرحله، قرارداد ممکن است در وضعیت «در انتظار» باقی بماند.
دریافت کد رهگیری قرارداد اجاره در خودنویس
پس از تکمیل مراحل تایید و امضای دیجیتال طرفین (و در صورت نیاز شاهدان)، سامانه کد رهگیری صادر میکند و نسخه نهایی قرارداد معمولاً به شکل PDF در پنل کاربری در دسترس قرار میگیرد. این فایل معمولاً دارای بارکد دوبعدی (QR Code) است و قابلیت چاپ دارد.
طبق کاربردهای رایج، قرارداد دارای کد رهگیری در بسیاری از فرآیندهای اداری (مانند ارائه به برخی بانکها یا سازمانها) استفاده میشود.
فسخ قرارداد اجاره در سامانه خودنویس چگونه است؟
اگر موجر و مستاجر برای پایان دادن به قرارداد پیش از موعد به توافق برسند، میتوانند از طریق پنل کاربری درخواست اقاله/خاتمه توافقی ثبت کنند. در این روند، معمولاً تایید دیجیتال هر دو طرف لازم است. در موارد اختلاف یا فسخ مبتنی بر حکم قضایی، مسیر رسیدگی جداگانه و خارج از روند توافقی سامانه خواهد بود.
پشتیبانی سامانه خودنویس و خطاهای رایج
در صورت بروز مشکل، در بخشهای پایانی سایت معمولاً لینک راهنماهای متنی و ویدیویی ارائه میشود. همچنین ممکن است کانالهای اطلاعرسانی در پیامرسانهای داخلی برای پاسخ به سوالات متداول فعال باشد.
برخی خطاهای پرتکرار:
- عدم نمایش ملک (نیاز به ثبت/تایید در سامانه املاک و اسکان)
- عدم تطابق کد ملی یا مشکلات هویتی (احتمال نیاز به اصلاح اطلاعات در ثبت احوال/پست)
- مشکل شماره موبایل (سیمکارت باید به نام همان کد ملی باشد)
سامانه خودنویس مسیر جدیدی برای ثبت اینترنتی اجارهنامه است که به موجر و مستاجر اجازه میدهد بدون مراجعه به بنگاه، قرارداد را ثبت کنند، مراحل را آنلاین پیش ببرند و در پایان کد رهگیری بگیرند. شرط موفقیت در استفاده از این سامانه، یک چیز است: ورود اطلاعات دقیق، داشتن سیمکارت به نام شخص، و تکمیل احراز هویت همه افراد مرتبط با قرارداد.
