در روزهای اخیر، خبرهایی درباره احتمال تعیین تعرفه ۱۰۰ درصدی برای واردات خودرو در فضای رسانهای و میان فعالان بازار منتشر شد. انتشار این مطالب نگرانیهایی را درباره تأثیر چنین تصمیمی بر قیمت خودروهای وارداتی به وجود آورده است.
محمدعلی حاجیزاده، مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صمت، در واکنش به این موضوع تأکید کرده که این وزارتخانه با اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی مخالف است. به گفته او، وزارت صمت در تصمیمات سایر دستگاهها درباره این موضوع دخالتی ندارد.
حاجیزاده همچنین اعلام کرده است که موضع مخالف وزارت صمت نسبت به تعرفه ۱۰۰ درصدی، به شکل قانونی و مکتوب به نهادهای مربوطه اعلام شده است.
منشأ انتشار شایعه تعرفه ۱۰۰ درصدی
موضوع افزایش تعرفه خودرو طی روزهای گذشته و پس از اظهارنظر برخی فعالان حوزه واردات و کارشناسان صنعت خودرو بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت.
مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، نیز در شبکه اجتماعی ایکس درباره احتمال شروع تعرفه واردات از پایه ۱۰۰ درصد هشدار داده بود. او افزایش نرخ ارز و تغییرات قبلی در تعرفهها را از عواملی دانسته که باعث رشد قابل توجه قیمت خودروهای وارداتی شدهاند و هشدار داده بود که تعرفه ۱۰۰ درصدی میتواند فشار بیشتری بر قیمت این خودروها وارد کند.
ترخیص خودروهای وارداتی متوقف شد / افزایش تعرفه در راه است؟
واردات خودرو برای ایرانیان خارج از کشور آزاد شد / خودروهای نو و کارکرده بدون انتقال ارز
تویوتا RAV ۴ هیبرید ۲۰۲۶ تاییدیه نهایی واردات گرفت/ مشخصات فنی و جزئیات
با این حال، اظهارات مدیرکل دفتر صنایع خودرو وزارت صمت نشان میدهد که این وزارتخانه چنین تعرفهای را تأیید نکرده و با اعمال آن موافق نیست.
تصمیم تعرفهای فقط در اختیار وزارت صمت نیست
در بررسی این موضوع باید میان «پیشنهاد تعرفه»، «تعیین نرخ نهایی» و «اجرای ردیفهای تعرفهای» تفاوت قائل شد.
وزارت صمت در سیاستگذاری تعرفهای بخش خودرو نقش دارد و بر اساس شرایط تولید داخلی، وضعیت بازار، سیاستهای صنعتی و اهداف واردات میتواند پیشنهادهایی برای تغییر تعرفه یا سود بازرگانی ارائه کند.
با این حال، تعیین نرخ نهایی تعرفه به یک دستگاه محدود نمیشود و نهادهای دولتی دیگر نیز در فرآیند تصمیمگیری حضور دارند.
بر اساس چارچوبهای مرتبط با واردات خودرو، نرخهای پیشنهادی میتواند با همکاری وزارت صمت، وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان برنامه و بودجه تدوین شده و برای تصویب به هیأت وزیران ارائه شود.
مسئولیت وزارت صمت پس از تصویب تعرفه
نقش وزارت صمت تنها به سیاستگذاری و ارائه پیشنهاد محدود نمیشود و این وزارتخانه در اجرای مقررات تعرفهای نیز مسئولیت دارد. در این فرآیند، وزارت صمت با هماهنگی گمرک، ردیف تعرفه مرتبط با گروههای مختلف خودرو را مشخص میکند.
از این رو، تعیین میزان تعرفه با تعیین ردیف تعرفهای و اجرای آن یکسان نیست. نرخ و چارچوب تعرفهای باید پس از طی مراحل قانونی و تصویب در مراجع مربوطه مشخص شود و سپس دستگاههای اجرایی آن را اجرا کنند.
تعرفه ۱۰۰ درصدی چه تبعاتی برای خودروهای وارداتی دارد؟
اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی میتواند هزینه واردات خودرو را به میزان قابل توجهی افزایش دهد و در نتیجه، قیمت نهایی خودروهای وارداتی نیز تحت تأثیر قرار گیرد. هزینههای گمرکی، سود بازرگانی و سایر مخارج مرتبط با واردات در نهایت در قیمت عرضه خودرو منعکس خواهند شد.
افزایش تعرفه همچنین میتواند بر حجم عرضه خودروهای وارداتی اثر بگذارد. در صورت کاهش واردات، رقابت در بازار خودروهای خارجی نیز محدودتر خواهد شد.
با وجود این، با توجه به اعلام رسمی مخالفت وزارت صمت، تعرفه ۱۰۰ درصدی در شرایط فعلی را نمیتوان یک تصمیم قطعی دولت دانست. هرگونه تغییر اساسی در تعرفه واردات خودرو باید مراحل قانونی خود را طی کند و از سوی مراجع تصمیمگیر به شکل رسمی اعلام شود.
