گروه اقتصادی اقتصادآنلاین؛ ماجرای افزایش قیمت بنزین در کرمان، در فاصله کوتاهی به یکی از مهمترین اخبار اقتصادی کشور تبدیل شد. ابتدا معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان اعلام کرد که بنزین با نرخ غیر یارانهای و قیمت تمامشده پالایشگاهی، از بامداد پنجشنبه در ۲۰۴ جایگاه سوخت این استان عرضه خواهد شد.
بر اساس این اعلام، قیمت هر لیتر بنزین آزاد پالایشگاهی ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان تعیین شده بود؛ رقمی که در مقایسه با نرخ پنجهزار تومانی بنزین با کارت جایگاه، ۱۶۴۴ درصد افزایش نشان میدهد.
با این حال، مدیر شرکت پخش فرآوردههای نفتی کرمان دقایقی بعد اعلام کرد اجرای طرح متوقف شده است. طبق این اطلاعیه، پیگیریها و مذاکرات استاندار کرمان با مقامات کشوری ادامه دارد و طرح مدیریت مصرف سوخت و مقابله با قاچاق نیازمند بررسیهای بیشتر است.
سهمیه بنزین کرمانیها چقدر اعلام شده بود؟
علیاصغر ذاکریهرندی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان، پیش از اعلام توقف طرح گفته بود علاوه بر سهمیه ملی، برای ساکنان استان کرمان ۴۰ لیتر سهمیه استانی در نظر گرفته میشود.
این سهمیه قرار بود در دو مرحله ۲۰ لیتری شارژ شود؛ به این شکل که سهمیه دوم پس از پایان سهمیه نخست در دسترس رانندگان قرار گیرد. با این حال، چند ابهام مهم در اطلاعرسانی اولیه باقی ماند:
قیمت سهمیه استانی مشخص نشد
مقامهای استان اعلام نکردند که ۴۰ لیتر سهمیه استانی با چه نرخی عرضه میشود؛ آیا این سهمیه با نرخ یارانهای، نرخ دوم یا نرخی متفاوت محاسبه خواهد شد؟
سهمیه خودروهای امدادی و خدمترسان
بر اساس توضیحات معاون استاندار کرمان، برای خودروهای دستگاههای خدمترسان، امدادی و انتظامی نیز سهمیهای جداگانه در نظر گرفته شده بود. این خودروها قرار بود بهازای هر ۱۰۰ کیلومتر پیمایش، هشت لیتر سهمیه بنزین دریافت کنند.
بنزین چگونه سهنرخی شد؟
دولت از ۲۲ آذر ۱۴۰۴ سازوکار سهنرخی شدن بنزین را اجرا کرد. در شروع این طرح، خودروهای شخصی ماهانه ۶۰ لیتر بنزین با نرخ لیتری هزار و ۵۰۰ تومان و ۱۰۰ لیتر با نرخ سه هزار تومان دریافت میکردند. مصرف مازاد نیز با کارت جایگاه و نرخ پنج هزار تومان محاسبه میشد.
سهمیه دوم در ادامه کاهش یافت؛ ابتدا از اول فروردین ۱۴۰۵ از ۱۰۰ لیتر به ۷۰ لیتر رسید و سپس از ابتدای مردادماه به ۵۰ لیتر کاهش پیدا کرد. در نتیجه، سهمیه ملی فعلی خودروهای شخصی در مجموع ۱۱۰ لیتر است؛ شامل ۶۰ لیتر با نرخ اول و ۵۰ لیتر با نرخ دوم.
با وجود کاهش حجم سهمیه دوم، قیمت بنزین سهمیهای هزار و ۵۰۰ و سههزار تومانی تغییری نکرده است.
اختلاف قیمت بنزین پالایشگاهی با نرخ فعلی چقدر است؟
نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی که برای طرح آزمایشی کرمان اعلام شده بود، فاصله بسیار زیادی با نرخهای فعلی بنزین دارد. این رقم:
- ۸۲ هزار و ۲۰۰ تومان بالاتر از نرخ پنجهزار تومانی کارت جایگاه است؛
- بیش از ۱۷ برابر نرخ سوم بنزین محسوب میشود؛
- و نسبت به بنزین با کارت جایگاه، رشد ۱۶۴۴ درصدی را نشان میدهد.
همین فاصله بزرگ قیمتی باعث شد خبر اجرای طرح در کرمان، نگرانیهایی درباره احتمال تغییر سیاست قیمتگذاری بنزین در دیگر استانها ایجاد کند؛ اما تا این لحظه، هیچ تصمیم رسمی برای افزایش سراسری قیمت بنزین اعلام نشده است.
آیا دولت برنامهای برای افزایش قیمت بنزین دارد؟
این اتفاق در شرایطی رخ داده که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، کمتر از یک ماه قبل اعلام کرده بود دولت برنامهای برای تغییر نرخ بنزین ندارد. او همچنین در ششم مرداد تأکید کرده بود تصمیم نهایی درباره تغییر قیمت بنزین با کارت جایگاه اتخاذ نشده و در صورت نهایی شدن هر تصمیمی، دولت آن را رسماً اطلاعرسانی خواهد کرد.
اکنون با توقف طرح کرمان، پرسش اصلی این است که آیا عرضه بنزین با نرخ پالایشگاهی صرفاً یک طرح آزمایشی برای کنترل مصرف و مقابله با قاچاق بوده یا مقدمهای برای تغییرات گستردهتر در سیاست سوخت کشور؟ پاسخ این پرسش به اعلام رسمی دولت و وزارت نفت در روزهای آینده وابسته است.
