گروه اقتصادی؛ هفت عضو مشارکتکننده در کاهش داوطلبانه تولید اوپکپلاس توافق کردند سهمیه تولید نفت خود را از سپتامبر روزانه ۱۸۸ هزار بشکه افزایش دهند؛ تصمیمی که روند بازگرداندن کاهش داوطلبانه روزانه ۱.۶۵ میلیون بشکهای مصوب سال ۲۰۲۳ را تکمیل میکند.
بااینحال، کلاید راسل، ستوننویس حوزه انرژی رویترز، معتقد است افزایش سهمیههای تولید در شرایط کنونی تأثیر چندانی بر بازار ندارد؛ زیرا تنگه هرمز همچنان تا حد زیادی بسته است و تهدید علیه مسیر کشتیرانی بابالمندب نیز ادامه دارد. در چنین وضعیتی، تولیدکنندگان حتی در صورت استخراج نفت بیشتر، امکان محدودی برای رساندن آن به مشتریان دارند.
به گزارش رویترز، عربستان، روسیه، عراق، کویت، الجزایر، قزاقستان و عمان هفت کشوری هستند که در افزایش جدید سهمیهها مشارکت دارند. امارات نیز هنگام تصویب کاهش تولید سال ۲۰۲۳ در این گروه حضور داشت، اما در ماه مه از اوپک خارج شد.
فاصله ۶ میلیون بشکهای تولید با سهمیه اوپک
نتایج نظرسنجی رویترز نشان میدهد هشت عضو اوپک که دارای سهمیه تولید هستند، در ماه ژوئن مجموعاً روزانه ۲۰ میلیون و ۲۷۶ هزار بشکه نفت تولید کردند. این رقم روزانه ۶ میلیون و ۲۴۶ هزار بشکه کمتر از هدف تعیینشده برای آنها بود.
روسیه نیز بهعنوان مهمترین تولیدکننده غیراوپکی این ائتلاف، در ماه ژوئن روزانه ۸ میلیون و ۹۲۸ هزار بشکه نفت تولید کرد که براساس دادههای اوپک، نزدیک به یک میلیون بشکه کمتر از سهمیه این کشور بود.
این فاصله گسترده میان سهمیهها و تولید واقعی نشان میدهد افزایش اهداف تولید اوپکپلاس لزوماً به معنای ورود نفت بیشتر به بازار جهانی نیست.
سه سناریو پیشروی بازار نفت
نویسنده یادداشت رویترز سه سناریوی اصلی را برای آینده بازار نفت مطرح کرده است؛ سناریوهایی که هرکدام میتوانند پیامدهای متفاوتی برای قیمت و عرضه جهانی داشته باشند.
در سناریوی نخست، ایران و آمریکا به توافقی دست مییابند که امکان عبور پایدار و بدون مانع نفتکشها از تنگه هرمز و بابالمندب را فراهم میکند. تحقق این سناریو احتمالاً باعث کاهش سریع قیمت نفت خواهد شد؛ زیرا اعضای اوپکپلاس میتوانند تولید خود را نسبتاً سریع افزایش دهند و سایر تولیدکنندگان نیز برای به حداکثر رساندن صادرات تلاش خواهند کرد.
یک توافق جامع همچنین میتواند زمینه فروش آشکار نفت ایران را فراهم کند. در این شرایط، احتمالاً نفت روسیه تنها عرضه عمدهای خواهد بود که همچنان با بخشی از تحریمهای غرب روبهرو میماند.
تداوم درگیری، افزایش سهمیهها را کماثر میکند
سناریوی دوم، ادامه مقطعی جنگ است؛ بهگونهای که دورههای تشدید درگیری با امید به آتشبس و توافق جایگزین شود، اما مذاکرات شکست بخورد و حملات موشکی و پهپادی از سر گرفته شود.
در این وضعیت، افزایش سهمیه تولید اوپکپلاس تقریباً بیاهمیت خواهد بود. عامل تعیینکننده برای بازار، میزان نفتی است که عملاً از تنگه هرمز عبور میکند و همچنین توانایی عربستان برای افزایش صادرات از مسیر دریای سرخ و امارات برای انتقال نفت از خلیج عمان خواهد بود.
در چنین سناریویی، قیمت نفت احتمالاً نوسان زیادی خواهد داشت و بهشدت از تحولات سیاسی و پیامهای منتشرشده از سوی دونالد ترامپ تأثیر خواهد پذیرفت.
خطر از دست رفتن ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت و LNG
سومین و پرخطرترین سناریو، ادامه روند تشدید جنگ و گسترش حملات به زیرساختهای غیرنظامی و انرژی است. در این سناریو، آمریکا زیرساختهای ایران را هدف قرار میدهد و تهران نیز با حمله به کشورهای حاشیه خلیج فارس میزبان پایگاههای آمریکایی، ازجمله عربستان، کویت و عراق، پاسخ میدهد.
به نوشته کلاید راسل، وقوع چنین وضعیتی میتواند خسارتهای گسترده و بلندمدتی به زیرساختهای انرژی خاورمیانه وارد کند و جهان را با خطر از دست رفتن حداکثر ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت خام و گاز طبیعی مایع روبهرو سازد؛ رخدادی که پیامدهای اقتصادی سنگینی در سطح جهان خواهد داشت.
در مجموع، افزایش سهمیه تولید اوپکپلاس در شرایط کنونی و بهدلیل محدودیت مسیرهای صادراتی، تأثیر محسوسی بر عرضه جهانی ندارد. بااینحال، اگر توافق سیاسی حاصل شود و جریان نفت از تنگه هرمز و بابالمندب به حالت عادی بازگردد، افزایش سهمیههای تولید میتواند عرضه بیشتری وارد بازار کند و فشار نزولی قابلتوجهی بر قیمت نفت به وجود آورد.
