اقتصاد جهان؛ دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا موسوم به اوفک، در تاریخ ۴ سپتامبر، بانک سرمایهگذاری گلدن گلوبال و دو شرکت وابسته به آن را وارد فهرست اشخاص و نهادهای تحریمشده موسوم به SDN کرد. قرارگرفتن در این فهرست به معنای مسدودشدن داراییهای این مجموعهها در آمریکا یا تحت کنترل اشخاص آمریکایی و ممنوعیت عمومی معامله با آنهاست.
هر سه نهاد با برچسب IRAN-EO۱۳۹۰۲ ثبت شدهاند؛ برچسبی که نشان میدهد مبنای حقوقی این تحریم، فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ درباره بخشهای اقتصادی ایران، از جمله بخش مالی، بوده است. اوفک گلدن گلوبال را به فعالیت در بخش مالی اقتصاد ایران و انجام آگاهانه معاملات مهم مرتبط با این بخش متهم کرده است.
اسکات بسنت نیز در مصاحبهای جدید از اقدامات تازه و همکاری با کشورهای دیگر برای تشدید تحریمها علیه ایران سخن گفت.
ادعای تازه درباره انتقال نفت در دریای عمان / آیا ایران تحریمها را دور زد؟
واکنش حقوقی بانک ترکیهای به تحریمهای جدید آمریکا/ گلدن گلوبال: معاملهای با ایران نداشتیم
مشارکت واشنگتن و ابوظبی در تحریمها
همزمان با گسترش تحریمها به ترکیه، اسکات بسنت در مصاحبهای از شکلگیری همکاری تازهای میان واشنگتن و ابوظبی برای مقابله با مبادلات مالی مرتبط با ایران خبر داد. بسنت گفت مقامهای اماراتی در رسیدگی به پرونده شعب بانک مصر در دبی با آمریکا همکاری کردهاند و اکنون دو طرف برای متوقفکردن آنچه واشنگتن فعالیتهای مالی غیرقانونی میخواند، وارد یک مشارکت شدهاند.
وی با اشاره به حضور بانکهای متعدد در نظام مالی امارات تأکید کرد هدف آمریکا آسیبزدن یا از بین بردن این مؤسسات نیست. به گفته بسنت، واشنگتن میخواهد پیش از اعمال اقدامات شدیدتر، موارد شناساییشده را با همکاری مقامهای اماراتی برطرف و مسیر انتقال منابع مالی ایران را مسدود کند.
این همکاری پس از آن مطرح شد که شبکه مقابله با جرائم مالی وزارت خزانهداری آمریکا موسوم به فینسن، پیشنهاد قطع دسترسی کارگزاری شعب اماراتی بانک مصر به نظام مالی آمریکا را ارائه کرده بود. فینسن مدعی است این شعب از ژانویه ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۶ حدود ۱.۸ میلیارد دلار تراکنش برای ۱۰۳ شرکت احتمالاً مرتبط با شبکه بانکداری سایه ایران پردازش کردهاند؛ ادعایی که بانک مرکزی امارات را به آغاز بررسی فوری تراکنشهای این بانک واداشت.
رد پای پول نفت ایران در یک بانک ترکیهای
وزارت خزانهداری آمریکا مدعی است گلدن گلوبال دهها میلیون دلار تراکنش برای نیروی قدس سپاه انجام داده و با فراهمکردن خدمات بانکداری کارگزاری، امکان انتقال منابع مالی ایران در شبکه بانکی بینالمللی را فراهم کرده است.
گلدن گلوبال اتهامهای خزانهداری آمریکا را رد و اعلام کرد اشخاص و شرکتهای نامبرده در پرونده اوفک، مشتری این بانک نبودهاند و هیچ معامله مستقیم یا غیرمستقیمی با آنها انجام نشده است. این بانک همچنین از پیگیری حقوقی تصمیم آمریکا خبر داد و تأکید کرد توانایی عمل به تعهدات خود را دارد.
براساس ادعای واشنگتن، بخشی از درآمد فروش نفت ایران از چین به ترکیه منتقل و سپس بهوسیله صرافیهای مرتبط با شبکه موسوم به راهبر به پول نقد و طلا تبدیل میشده است. خزانهداری همچنین این بانک را به ارائه خدمات برای حسابهای تحت کنترل شبکه سیتکی آیان متهم کرده؛ تاجر ترکیهای که در سال ۲۰۲۲ به اتهام انتقال صدها میلیون دلار از درآمد فروش نفت ایران برای نیروی قدس تحریم شد.
گلدن گلوبال؛ بانک کوچک در قلب یک پرونده بزرگ
گلدن گلوبال در سال ۲۰۱۹ تأسیس شد و فعالیت خود را از ژوئن ۲۰۲۰ در حوزه بانکداری سرمایهگذاری و تأمین مالی اسلامی آغاز کرد. این بانک در سال ۲۰۲۵ با حدود ۲۵ میلیارد لیر دارایی، در رتبه ۳۵ بانکهای ترکیه قرار داشت و تنها ۰.۰۶ درصد از داراییهای نظام بانکی این کشور را در اختیار داشت.
این ارقام نشان میدهد اهمیت تصمیم آمریکا از اندازه و اعتبار گلدن گلوبال ناشی نمیشود؛ آنچه این بانک کوچک را به هدف تحریم تبدیل کرده، نقشی است که خزانهداری برای آن در انتقال درآمدهای نفتی ایران قائل است.
مهلت ۱۵روزه برای خروج از معاملات
اوفک در مجوز عمومی CC تا ساعت ۰۰:۰۱ بامداد ۱۹ سپتامبر برای خاتمه معاملات مشخص فرصت داده است؛ این مهلت برای جمعکردن معاملات است و تحریم از چهارم سپتامبر اجرا شده است.
تحریم بیشتر چین؟
بسنت در مصاحبه تازه خود از ارسال نفت ایران به چین خبر داد و وعده داد واشنگتن روز سهشنبه اقدام جدیدی در این زمینه انجام دهد. او نام هدف یا نوع اقدام را مشخص نکرده است؛ بنابراین هنوز نمیتوان از تحریم قطعی بانکها، پالایشگاهها یا شرکتهای چینی سخن گفت.
