عملیات اجرایی احداث جاده ندوشن-ورزنه در حاشیه کویر مرکزی ایران از سال ۱۳۸۷ کلید خورد و اکنون با گذشت نزدیک به دو دهه، این شریان ارتباطی به جای نقشآفرینی به عنوان یک محور مواصلاتی استراتژیک، بیشتر به سرفصلی تکراری برای پر کردن صورتجلسات اداری مدیران استان یزد تبدیل شده است.
این محور ترانزیتی با هدف کاهش ۷۰ کیلومتری مسیر میان دو استان یزد و اصفهان تعریف شد تا علاوه بر رونقبخشی به قطبهای کشاورزی و دامداری منطقه، بستر مناسبی برای تقویت تبادلات تجاری، اقتصادی و فرهنگی ایجاد کند؛ با این حال، روند طولانی احداث آن، این پروژه را به نمادی از غلبه گفتاردرمانی بر اقدامات عملیاتی در حوزه عمرانی بدل ساخته است.
شکاف اجرایی میان یزد و اصفهان
تفاوت عملکرد دو استان همجوار در این پروژه کاملاً مشهود است؛ در شرایطی که استان اصفهان سهم ۳۵ کیلومتری خود را بهطور کامل احداث و تکمیل کرده است، بخش مربوط به حوزه استحفاظی استان یزد با روندی فرسایشی مواجه بوده و همچنان سرنوشت آن به پیگیریهای غیرمؤثر در جلسات گره خورده است.
پرسش و مطالبه اساسی کارشناسان و افکار عمومی این است که چرا پس از حدود ۲۰ سال، این طرح زیرساختی هنوز نتوانسته در میان اولویتهای اصلی تخصیص بودجه و اعتبارات عمرانی استان یزد قرار گیرد.
تکرار صرف نام این پروژه در محافل مدیریتی، بیش از آنکه گرهگشای کار باشد، به رویهای اداری برای توجیه تعللها تبدیل شده است؛ امری که نشان میدهد مانع اصلی تکمیل این جاده، پیش از کمبود نقدینگی، فقدان اراده اجرایی در ساختار بروکراسی است.
ابعاد فنی و مشخصات اجرایی محور ندوشن-ورزنه
حسین باشیزاده، معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان یزد، با تأکید بر اهمیت راهبردی و زیربنایی این محور ترانزیتی اظهار داشت: جاده ندوشن-ورزنه یکی از کلیدیترین مسیرها در تسهیل ارتباطات بین دو استان یزد و اصفهان به شمار میرود و نقش بسزایی در رونق و توسعه همهجانبه اقتصادی شهرستانهای واقع در این مسیر دارد.
وی درباره مشخصات فنی این پروژه اعلام کرد: طول کل این محور در حوزه استحفاظی استان یزد ۶۵ کیلومتر است که هدفگذاری اصلی بر روی اتصال کامل مسیر آسفالت به آسفالت انتهای آن به طول ۴۲ کیلومتر تمرکز دارد.
معاون راه و شهرسازی یزد در تشریح میزان پیشرفت فیزیکی این مسیر افزود: از مجموع ۴۲ کیلومتر هدفگذاریشده، ۱۹ کیلومتر پیش از این زیر بار ترافیک رفته و عملیات اجرایی برای ۲۳ کیلومتر باقیمانده در حال انجام است.
قرارداد لازم با پیمانکار بسته شده و کارگاه فعال است؛ بهطوریکه تاکنون ۵ کیلومتر از این مسیر آسفالت شده، ۷ کیلومتر آماده اجرای روکش آسفالت است و عملیات زیرسازی در ۹۵ درصد از بخشهای باقیمانده نیز به پایان رسیده است.
گره اعتباری و چشمانداز ۶ ماهه برای افتتاح
این مقام مسئول عمدهترین چالش موجود در مسیر پیشرفت این پروژه را محدودیتهای مالی دانست و تصریح کرد: متأسفانه در قوانین بودجه سنواتی، سهم و ظرفیت اعتباری پایینی برای این طرح در نظر گرفته شده است. در صورت تأمین منابع مالی مورد نیاز که البته مسیر دشواری دارد، این طرح قابلیت آن را دارد که در یک بازه زمانی حداکثر ۶ ماهه تکمیل شده و به بهرهبرداری نهایی برسد تا امکان برقراری ایمن تردد فراهم شود.
باشیزاده پیشرفت فیزیکی قطعه ۴۲ کیلومتری را معادل ۷۰ درصد برآورد کرد و گفت: تاکنون مبلغ ۷۷ میلیارد تومان برای این پروژه هزینه شده و برای اتمام کامل و بهرهبرداری نهایی از آن، به ۲۵۰ میلیارد تومان اعتبار جدید نیاز است.
معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان یزد در پایان خاطرنشان کرد: در حال حاضر پیمانکار در کارگاه حضور دارد، اما به دلیل کسری شدید منابع مالی، فعالیتها با حداقل ظرفیت و توان ممکن در جریان است که امیدواریم با تخصیص و تزریق بموقع بودجه، روند ساخت این محور شتاب گیرد.
