اقتصاد جهان؛ نیویورکتایمز در گزارشی نوشت، دونالد ترامپ روز جمعه فدرالرزرو را تهدید کرد که اگر نرخ بهره را بهشدت کاهش ندهد، آمریکا میتواند بخش گستردهای از تجارت خود با کشورهایی را که در برابر آنها کسری تجاری دارد متوقف کند؛ اقدامی که در صورت عملی شدن میتواند پیامدهای گستردهای برای تجارت جهانی، شرکتهای آمریکایی و مصرفکنندگان این کشور داشته باشد.
این تهدید در شرایطی مطرح شده که استقلال فدرالرزرو از کاخ سفید یکی از اصول دیرینه سیاست پولی آمریکا محسوب میشود. بانک مرکزی آمریکا در ماههای اخیر نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشته و همچنان در تلاش است مشخص کند فشارهای تورمی اخیر تا چه اندازه موقتی و تا چه اندازه پایدار هستند.
گزارش اشتغال، معادله را پیچیدهتر کرد
اظهارات ترامپ ساعاتی پس از انتشار گزارش تازه بازار کار آمریکا مطرح شد. بر اساس دادههای رسمی، اقتصاد آمریکا در ماه اوت ۱۶۲ هزار شغل جدید ایجاد کرد و نرخ بیکاری نیز در سطح ۴.۱ درصد باقی ماند؛ آماری که نشانهای از تداوم قدرت بازار کار آمریکا تلقی شد.
ترامپ پس از انتشار این آمار، عملکرد اقتصاد آمریکا را قدرتمند توصیف کرد و از فدرالرزرو خواست نرخ بهره را به پایینترین سطح در میان کشورهای جهان برساند.
اما قدرت بازار کار دقیقاً همان عاملی است که میتواند استدلال اعضای متمایل به سیاست پولی انقباضی در فدرالرزرو را تقویت کند. در نشست ماه ژوئیه، کمیته بازار باز فدرال نرخ بهره را در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد ثابت نگه داشت، اما سه عضو کمیته خواهان افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره بودند.
تهدید بیسابقه با اهرم تجارت
رئیسجمهوری آمریکا پا را از درخواست برای کاهش نرخ بهره فراتر گذاشت و اعلام کرد اگر فدرالرزرو نرخها را کاهش ندهد، دولت او میتواند تجارت با کشورهایی را که آمریکا در برابر آنها کسری تجاری دارد متوقف کند.
ترامپ استدلال کرد که نرخ بهره بالاتر نسبت به سایر اقتصادهای بزرگ، ایالات متحده را در موقعیت نامناسبی قرار داده است. او همچنین گفت سادهترین راه برای از میان بردن کسری تجاری با یک کشور، توقف تجارت با آن کشور است.
دامنه چنین سیاستی در صورت اجرا میتواند بسیار گسترده باشد. آمریکا با شماری از بزرگترین شرکای تجاری خود از جمله چین، مکزیک، کانادا و برخی اقتصادهای اتحادیه اروپا کسری تجارت کالا دارد و محدود کردن تجارت با این کشورها میتواند بخش بزرگی از زنجیره واردات ایالات متحده را تحت تأثیر قرار دهد.
ترامپ حتی احتمال توقف کامل تجارت با کانادا را نیز مطرح کرد و بار دیگر تأکید کرد که از نظر او ایالات متحده باید پایینترین نرخ بهره را در جهان داشته باشد.
فدرالرزرو در مسیر مخالف کاخ سفید؟
فشار تازه ترامپ در حالی صورت میگیرد که نشانهها از درون فدرالرزرو الزاماً در جهت کاهش نرخ بهره نیست. کوین وارش، رئیس فدرالرزرو، در سخنرانی اخیر خود تأکید کرده بود در صورتی که سیاستگذاران نسبت به بازگشت تورم به هدف ۲ درصدی اطمینان پیدا نکنند، بانک مرکزی همچنان اقداماتی برای انجام دادن خواهد داشت؛ موضعی که در بازارها بهعنوان باز گذاشتن در برای افزایش نرخ بهره تلقی شد.
کریستوفر والر، عضو هیئت حکام فدرالرزرو، نیز گفته است انتشار یک گزارش داغ دیگر از تورم میتواند او را به حمایت از افزایش نرخ بهره سوق دهد. در مقابل، اگر دادهها نشان دهند روند کاهش تورم ادامه دارد، او متمایل به ثابت نگه داشتن نرخ در نشست پیش رو خواهد بود.
به گفته والر، افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در یک نشست بهتنهایی نمیتواند تورم را فوراً به هدف ۲ درصدی بازگرداند و فدرالرزرو میتواند برای مشاهده دادههای بیشتر یک نشست دیگر نیز صبر کند.
جمعه؛ روز تعیینکننده برای نرخ بهره
به این ترتیب، نگاه بازارها اکنون به گزارش تورم مصرفکننده آمریکا در روز جمعه دوخته شده است. داده CPI ماه اوت در ۱۱ سپتامبر منتشر میشود و میتواند آخرین قطعه مهم از پازل تورمی پیش از نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر فدرالرزرو باشد.
یک گزارش تورمی داغ میتواند احتمال افزایش نرخ بهره را تقویت کند؛ سناریویی که درست در جهت مخالف خواسته ترامپ برای کاهش سریع هزینه استقراض قرار دارد. در مقابل، نشانههای تازه از کاهش تورم میتواند دست اعضایی را که خواهان حفظ نرخ بهره در سطح فعلی هستند، تقویت کند.
کشمکش تازه میان کاخ سفید و فدرالرزرو در نهایت تنها بر سر یک تصمیم ۲۵ واحد پایهای نیست؛ بلکه بار دیگر مسئله استقلال سیاست پولی آمریکا را در مرکز توجه قرار داده است.
