در حالی که تنشهای اخیر در منطقه بر بازار جهانی انرژی سایه انداخته است، عمان با ارائه طرحی جدید تلاش دارد زمینه توافق میان ایران و آمریکا بر سر امنیت تنگه هرمز را فراهم کند. اختلاف بر سر نحوه مدیریت این آبراه و دریافت عوارض عبور کشتیها همچنان مهمترین مانع دستیابی به توافق نهایی محسوب میشود.
عمان با طرحی تازه به دنبال کاهش تنشها
براساس گزارش یورونیوز، عمان که طی سالهای اخیر نقش میانجی میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشته، این بار نیز پیشنهادی برای ایجاد یک سازوکار منطقهای در تنگه هرمز ارائه کرده است. هدف این طرح، تضمین امنیت کشتیرانی، کاهش تنشهای نظامی و جلوگیری از اختلال در صادرات نفت عنوان شده است.
گفته میشود این سازوکار از الگوی مدیریت تنگه مالاکا الهام گرفته و کشورهای ساحلی خلیج فارس در آن نقش محوری خواهند داشت.
اختلاف اصلی؛ عوارض عبور کشتیها
یکی از مهمترین محورهای اختلاف، موضوع دریافت عوارض از کشتیهای عبوری است. ایران معتقد است با توجه به هزینههای تأمین امنیت و خدمات دریایی، دریافت این عوارض منطقی است و باید در چارچوب یک توافق رسمی ادامه یابد.
در مقابل، آمریکا با اعمال هرگونه هزینه اضافی برای کشتیهای تجاری مخالفت کرده و آن را مغایر با اصل آزادی کشتیرانی میداند.
بررسی آتشبس 10 روزه
منابع آگاه اعلام کردهاند همزمان با ادامه مذاکرات، پیشنهاد اجرای یک آتشبس 10 روزه نیز روی میز قرار گرفته است. در صورت موافقت طرفها، این فرصت میتواند زمینه را برای ازسرگیری کامل عبور کشتیهای تجاری و ادامه مذاکرات سیاسی فراهم کند.
تحلیلگران معتقدند موفقیت این طرح میتواند ریسکهای امنیتی در یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را کاهش دهد.
اهمیت تنگه هرمز برای بازار نفت
تنگه هرمز مسیر عبور بخش قابل توجهی از صادرات نفت خام و گاز مایع جهان است و هرگونه تنش یا محدودیت در این آبراه، به سرعت بر قیمت جهانی نفت، هزینه حملونقل دریایی و بازارهای مالی اثر میگذارد.
به همین دلیل، سرمایهگذاران و فعالان بازار انرژی مذاکرات جاری میان ایران، عمان و آمریکا را با دقت دنبال میکنند؛ چرا که نتیجه این گفتوگوها میتواند بر روند قیمت نفت و امنیت عرضه انرژی در ماههای آینده تأثیرگذار باشد.
