به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از عصر ایران، تحقیقات اخیر نشان داده اند که استات (acetate)، یکی از متابولیت های طبیعی بدن، می تواند حافظه بلندمدت موش های ماده را تقویت کند، اما در موش های نر اثر مشابهی ندارد.
این یافته اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان می دهد که اثرات ترکیبات غذایی یا متابولیت ها روی مغز می تواند وابسته به جنسیت باشد و مسیرهای زیستی مشخصی در این فرآیند دخیل هستند.
هدف و طراحی مطالعه
محققان با ترکیبی از آزمایش های رفتاری، داده های پروتئومیک و ژنومی بررسی کردند که چگونه استات روی حافظه تاثیر میگذارد.
تمرکز ویژه روی هیپوکامپ پشتی بود، ناحیه ای از مغز که در یادگیری و تثبیت حافظه نقش کلیدی دارد.
نتایج رفتاری
موش های ماده: پس از دریافت استات و انجام تکالیف حافظه، توانستند موقعیت اشیا را بهتر به یاد بیاورند.
موشهای نر: بهبود قابل توجهی مشاهده نشد.
وابستگی به فعالیت یادگیری: دریافت استات بدون فعالیت یادگیری واقعی اثر مشخصی نداشت.
تغییرات مولکولی و اپی ژنتیکی
استات باعث افزایش استیلاسیون هیستون H2A.Z می شود، هیستونی که با حافظه بلندمدت مرتبط است.
این تغییر باعث می شود DNA در هیپوکامپ بازتر شود و ژن های مرتبط با یادگیری فعال شوند.
این اثر بیشتر در موش های ماده مشاهده شد و مسیر زیستی دقیقی را نشان می دهد که چگونه یک متابولیت طبیعی میتواند مغز را تغییر دهد.
مکانیسم اثر
استات به خودی خود تقویت کننده حافظه نیست، بلکه با فعالیت یادگیری طبیعی مغز تعامل دارد. اثر آن وابسته به جنس موش و ناحیه مغزی فعال در یادگیری است. این یافته ها اهمیت تفاوت های جنسیتی در اثر مواد مغذی و متابولیت ها بر مغز را نشان می دهد.
ارتباط با انسان سرنخ برای حافظه انسانی
اگر مکانیسم مشابه در انسان وجود داشته باشد، استات یا مواد غذایی تولیدکننده آن می توانند به بهبود یادگیری و حافظه کمک کنند، به ویژه در زنان.
راه طبیعی افزایش استات
استات در بدن از تجزیه غذاها و باکتری های روده تولید می شود.
مصرف مواد غذایی تخمیری مانند کلم ترش، کیمچی و پروبیوتیک ها (روش درست کردن ساورکرات مفید تخمیزی در منزل) می تواند سطح استات بدن را به طور طبیعی افزایش دهد. این مسیر طبیعی و ایمن تر از مصرف مکمل است و با سلامت روده و مغز نیز مرتبط است.
تفاوت های جنسیتی
اثر استات در موش ها نشان می دهد که تفاوت های جنسیتی ممکن است در انسان نیز وجود داشته باشد. تحقیقات آینده می تواند به داروها یا رژیم های غذایی شخصی سازیشده برای تقویت حافظه منجر شود.
ارزش علمی تحقیق
کشف اثر وابسته به جنسیت: نشان می دهد که ترکیبات غذایی یا متابولیت ها اثر مشابهی در همه افراد ندارند.
روشن شدن مکانیسم مولکولی: مسیر اپی ژنتیکی و ژنی دقیق برای اثر استات مشخص شد.
سرنخ برای تحقیقات انسانی: می تواند به طراحی داروها یا رژیم های غذایی حافظه محور منجر شود.
درک پایه ای مغز و روده: نمونه ای کلاسیک از تعامل نورومیکروبیولوژی و اپی ژنتیک است.
بخشی از نتایج این مطالعات در نشریه نیچر منتشر شده است.
