گروه اقتصادی؛ براساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم فصلی تولیدکننده بخش صنعت در بهار ۱۴۰۵ با ۹.۱ واحد درصد افزایش نسبت به زمستان ۱۴۰۴ به ۳۶.۲ درصد رسیده است. تورم نقطهبهنقطه نیز با جهشی ۴۲.۷ واحد درصدی، از ۶۶.۳ درصد در زمستان به ۱۰۹ درصد افزایش یافته؛ به این معنا که متوسط قیمت دریافتی تولیدکنندگان صنعتی نسبت به بهار سال گذشته بیش از دو برابر شده است. تورم سالانه این بخش نیز از ۵۱.۸ درصد به ۷۰.۹ درصد رسیده و ۱۹.۱ واحد درصد افزایش یافته است.
رشد همزمان هر سه سنجه نشان میدهد فشار تورمی در بخش صنعت تنها چشم انداز رووند تورمی نسبت به سال گذشته نیست و قیمتها در خود فصل بهار نیز با سرعت زیادی افزایش یافتهاند. بالاتربودن تورم نقطهبهنقطه از تورم سالانه نیز نشان میدهد افزایش قیمتها در دوره اخیر شدیدتر از متوسط یک سال گذشته بوده است.
تورم فصلی تولیدکنندگان صنعتی | ۱۶ گروه بالاتر از میانگین
بررسی تورم فصلی گروههای صنعتی نشان میدهد قیمت تولیدکننده در بهار ۱۴۰۵ در هر ۲۳ گروه افزایش یافته است. نهتنها هیچ گروهی با کاهش قیمت مواجه نشده، بلکه سرعت تورم فصلی در تمام گروهها بهجز «ساخت کک و فرآوردههای حاصل از پالایش نفت» نسبت به زمستان بیشتر شده است. تورم ۱۶ گروه نیز از متوسط ۳۶.۲ درصدی کل صنعت بالاتر بوده که از گستردگی فشارهای قیمتی در بخش تولید حکایت دارد.
بیشترین تورم فصلی با نرخ ۱۰۷.۴ درصد در گروه «ساخت فرآوردههای توتون و تنباکو» ثبت شده است؛ در حالی که تورم این گروه در زمستان تنها ۶.۱ درصد بود. پس از آن، «محصولات لاستیکی و پلاستیکی» با ۷۶.۲ درصد، «منسوجات» با ۶۳.۸ درصد، «چاپ و تکثیر رسانههای ضبطشده» و «سایر مصنوعات» هرکدام با ۵۸.۹ درصد، «محصولات دارویی» با ۵۸.۱ درصد، «کاغذ و محصولات کاغذی» با ۵۵.۹ درصد و «مواد و فرآوردههای شیمیایی» با ۵۵.۳ درصد، بالاترین افزایش قیمت را تجربه کردهاند.
در گروههای میانی، تورم فصلی «آشامیدنیها» به ۵۰.۴ درصد، «چرم و محصولات وابسته» به ۴۸.۵ درصد، «مبلمان» به ۴۷.۱ درصد، «سایر تجهیزات حملونقل» به ۴۲.۷ درصد و «چوب و فرآوردههای چوب» به ۴۲.۱ درصد رسیده است. قیمت تولیدکننده «وسایل نقلیه موتوری» نیز ۴۰.۸ درصد و «ماشینآلات و تجهیزات» ۴۰.۳ درصد افزایش یافته است.
تورم فصلی «تجهیزات برقی» ۳۶.۴ درصد گزارش شده و تقریباً همسطح متوسط کل صنعت قرار گرفته است. پس از آن، «پوشاک» با ۳۵.۹ درصد، «محصولات غذایی» و «محصولات فلزی ساختهشده» هرکدام با ۳۵.۳ درصد، «محصولات کانی غیرفلزی» با ۳۲ درصد و «محصولات رایانهای، الکترونیکی و نوری» با ۳۱.۸ درصد قرار دارند.
کمترین تورم فصلی با نرخ ۱۳.۱ درصد در گروه «ساخت کک و فرآوردههای حاصل از پالایش نفت» ثبت شده و «فلزات پایه» نیز با تورم ۲۶.۴ درصدی در جایگاه بعدی قرار گرفته است. پالایش نفت تنها گروهی است که نرخ تورم فصلی آن نسبت به زمستان کاهش یافته؛ بهطوریکه این نرخ از ۴۵.۳ درصد به ۱۳.۱ درصد رسیده و ۳۲.۲ واحد درصد کمتر شده است. با این حال، کاهش سرعت تورم به معنای کاهش قیمت نیست و قیمت تولیدکننده این گروه همچنان ۱۳.۱ درصد نسبت به فصل قبل افزایش یافته است.
بالاترین نرخ تورم لزوماً به معنای بیشترین اثر بر شاخص کل نیست. توتون و تنباکو با وجود ثبت تورم ۱۰۷.۴ درصدی، تنها ۰.۲۴ درصد از وزن شاخص صنعت را در اختیار دارد. محاسبات اقتصادآنلاین براساس ضرایب اهمیت و تغییر شاخص گروهها نشان میدهد محصولات غذایی با حدود ۸.۴ واحد درصد و صنایع شیمیایی با حدود ۷.۱ واحد درصد، بیشترین سهم را در شکلگیری تورم فصلی ۳۶.۲ درصدی بخش صنعت داشتهاند.
وضعیت قیمت تولیدکنندگان صنعتی از بهار ۱۴۰۴ تا بهار ۱۴۰۵
بررسی تورم نقطهبهنقطه نشان میدهد متوسط قیمت دریافتی تولیدکنندگان صنعتی در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال گذشته ۱۰۹ درصد افزایش یافته و بیش از دو برابر شده است. این نرخ در زمستان ۶۶.۳ درصد بود و طی یک فصل ۴۲.۷ واحد درصد افزایش یافت. تورم نقطهبهنقطه در تمام ۲۳ رشتهفعالیت صنعتی مثبت بوده و در ۱۲ گروه از متوسط ۱۰۹ درصدی کل صنعت فراتر رفته است.
بیشترین تورم نقطهبهنقطه با نرخ ۱۷۶.۲ درصد در گروه «ساخت فرآوردههای توتون و تنباکو» ثبت شده است. پس از آن، «محصولات لاستیکی و پلاستیکی» با ۱۶۳.۴ درصد، «منسوجات» با ۱۳۹.۵ درصد، «کاغذ و محصولات کاغذی» با ۱۳۸.۸ درصد، «محصولات غذایی» با ۱۳۷.۶ درصد، «چوب و فرآوردههای چوب» با ۱۳۲.۱ درصد و «مواد و فرآوردههای شیمیایی» با ۱۲۹ درصد، بالاترین افزایش قیمت را نسبت به بهار سال گذشته تجربه کردهاند.
تورم نقطهبهنقطه «مبلمان» نیز به ۱۲۴.۶ درصد، «تجهیزات برقی» به ۱۱۵ درصد، «محصولات دارویی» به ۱۱۴.۳ درصد، «سایر مصنوعات» به ۱۱۱.۲ درصد و «چاپ و تکثیر رسانههای ضبطشده» به ۱۰۹.۹ درصد رسیده است. نرخ تورم این گروهها از متوسط کل صنعت بیشتر بوده است.
در میان گروههایی که تورم آنها پایینتر از متوسط صنعت قرار داشته، «چرم و محصولات وابسته» تورم ۱۰۷.۹ درصدی و «آشامیدنیها» تورم ۱۰۴.۶ درصدی داشتهاند. تورم «سایر تجهیزات حملونقل» ۹۶.۸ درصد، «وسایل نقلیه موتوری» ۹۴.۹ درصد، «محصولات فلزی ساختهشده» ۹۴.۳ درصد، «محصولات رایانهای، الکترونیکی و نوری» ۹۱.۲ درصد و «فلزات پایه» ۸۹.۲ درصد گزارش شده است. این نرخ در گروه «ماشینآلات و تجهیزات» نیز به ۸۱.۱ درصد و در «کک و فرآوردههای حاصل از پالایش نفت» به ۷۸ درصد رسیده است.
کمترین تورم نقطهبهنقطه با نرخ ۶۴.۶ درصد به گروه «سایر محصولات کانی غیرفلزی» تعلق دارد و «پوشاک» با تورم ۷۲.۶ درصدی در جایگاه دوم از انتهای جدول قرار گرفته است. بنابراین، حتی در کمتورمترین رشته صنعتی نیز قیمت تولیدکننده نسبت به بهار سال گذشته نزدیک به ۶۵ درصد افزایش یافته است.
نرخ تورم نقطهبهنقطه در تمام گروههای صنعتی نسبت به زمستان افزایش یافته است. بیشترین جهش در توتون و تنباکو مشاهده میشود که تورم آن از ۳۷.۵ درصد به ۱۷۶.۲ درصد رسیده و ۱۳۸.۷ واحد درصد افزایش یافته است. پس از آن، لاستیک و پلاستیک با افزایش ۹۶.۷ واحد درصدی و صنایع شیمیایی با افزایش ۷۷.۴ واحد درصدی قرار دارند. کمترین افزایش نیز در محصولات کانی غیرفلزی با ۱۲.۳ واحد درصد ثبت شده است.
با وجود ثبت بالاترین نرخ در توتون و تنباکو، این گروه به دلیل وزن ۰.۲۴ درصدی اثر محدودی بر شاخص کل دارد. محاسبات اقتصادآنلاین براساس ضرایب اهمیت و تغییر شاخص گروهها نشان میدهد محصولات غذایی با حدود ۲۸.۶ واحد درصد، صنایع شیمیایی با ۱۷.۳ واحد درصد، پالایش نفت با ۱۳.۷ واحد درصد و فلزات پایه با ۱۱.۴ واحد درصد، بیشترین سهم را در شکلگیری تورم نقطهبهنقطه ۱۰۹ درصدی صنعت داشتهاند. این چهار گروه در مجموع حدود ۶۵ درصد افزایش شاخص کل را توضیح میدهند.
تصویر سالانه تورم تولیدکننده صنعت
تورم سالانه تولیدکننده بخش صنعت در چهار فصل منتهی به بهار ۱۴۰۵ به ۷۰.۹ درصد رسیده است؛ در حالی که این نرخ در زمستان ۵۱.۸ درصد بود. افزایش ۱۹.۱ واحد درصدی تورم سالانه نشان میدهد فشارهای قیمتی فصلهای اخیر بهتدریج وارد میانگین یکساله شاخص شدهاند. تورم سالانه تمام ۲۳ گروه صنعتی نسبت به زمستان افزایش یافته و در ۱۰ گروه بالاتر از متوسط کل صنعت قرار گرفته است.
بیشترین تورم سالانه با نرخ ۹۶.۸ درصد در گروه «ساخت کاغذ و محصولات کاغذی» ثبت شده است. «محصولات غذایی» با تورم ۹۲.۳ درصدی و «محصولات لاستیکی و پلاستیکی» با تورم ۸۸.۴ درصدی در رتبههای بعدی قرار دارند. پس از آنها، تورم سالانه «منسوجات» به ۸۱.۴ درصد، «چوب و فرآوردههای چوب» به ۷۹.۷ درصد، «آشامیدنیها» به ۷۹.۶ درصد، «تجهیزات برقی» به ۷۸.۶ درصد و «توتون و تنباکو» به ۷۷.۹ درصد رسیده است.
تورم سالانه «مواد و فرآوردههای شیمیایی» نیز ۷۳.۱ درصد و «مبلمان» ۷۲ درصد گزارش شده که هر دو بالاتر از متوسط کل صنعت قرار دارند. در گروههای پایینتر از متوسط، تورم «محصولات دارویی» ۶۶.۳ درصد، «محصولات رایانهای، الکترونیکی و نوری» ۶۴ درصد، «فلزات پایه» ۶۳.۷ درصد، «چرم و محصولات وابسته» ۶۳.۴ درصد و «سایر مصنوعات» ۶۱.۵ درصد بوده است.
تورم سالانه «محصولات فلزی ساختهشده» به ۶۰.۷ درصد، «کک و فرآوردههای حاصل از پالایش نفت» به ۵۸.۶ درصد، «سایر تجهیزات حملونقل» به ۵۶.۶ درصد، «چاپ و تکثیر رسانههای ضبطشده» به ۵۶.۱ درصد و «محصولات کانی غیرفلزی» به ۵۴ درصد رسیده است. «وسایل نقلیه موتوری» نیز تورم سالانه ۵۰.۸ درصدی و «ماشینآلات و تجهیزات» تورم ۵۰.۷ درصدی داشتهاند.
کمترین تورم سالانه با نرخ ۴۵.۹ درصد در گروه «ساخت پوشاک» ثبت شده است. با این حال، قرارگرفتن کف تورم سالانه صنایع در محدوده ۴۶ درصد نشان میدهد افزایش قیمتها در میانگین یکساله نیز تمام رشتههای صنعتی را دربر گرفته و محدود به چند گروه خاص نبوده است.
بیشترین افزایش نرخ تورم سالانه نسبت به زمستان در توتون و تنباکو ثبت شده است؛ نرخ این گروه با ۴۱.۳ واحد درصد افزایش، از ۳۶.۶ درصد به ۷۷.۹ درصد رسیده است. پس از آن، لاستیک و پلاستیک با افزایش ۳۴.۷ واحد درصدی، منسوجات با ۲۹.۱ واحد درصد، محصولات غذایی با ۲۷.۲ واحد درصد و چوب و فرآوردههای چوب با ۲۶.۶ واحد درصد قرار دارند. کمترین افزایش نیز مربوط به محصولات کانی غیرفلزی با ۳.۸ واحد درصد، پالایش نفت با ۹.۳ واحد درصد و پوشاک با ۱۰.۷ واحد درصد بوده است.
فاصله ۳۸.۱ واحد درصدی میان تورم نقطهبهنقطه ۱۰۹ درصدی و تورم سالانه ۷۰.۹ درصدی نشان میدهد رشد قیمتها در دوره اخیر سریعتر از متوسط چهار فصل گذشته بوده است. از آنجا که تورم سالانه با تأخیر به افزایشهای جدید واکنش نشان میدهد، در صورت تداوم فشارهای فعلی و کاهشنیافتن محسوس تورم فصلی، احتمال ادامه روند صعودی تورم سالانه تولیدکننده در فصلهای آینده وجود دارد.
شاخص قیمت تولیدکننده به معنای تورم مصرفکننده نیست و افزایش آن الزاماً با همان شدت به خانوارها منتقل نمیشود. میزان انتقال این فشار به قیمت نهایی کالاها به عواملی مانند وضعیت تقاضا، حاشیه سود بنگاهها، قیمتگذاری دولتی و امکان جایگزینی کالاها بستگی دارد. با این حال، سهم بالای صنایع غذایی و شیمیایی در افزایش شاخص، خطر سرایت بخشی از این فشار به قیمت کالاهای مصرفی و سایر فعالیتهای تولیدی را افزایش داده است.
