اقتصاد آنلاین – رجا ابوطالبی: شامگاه سهشنبه ۵ اسفندماه بود که دونالد ترامپ طولانیترین سخنرانی تاریخ کنگره آمریکا را انجام داد؛ سخنرانیای نزدیک به دو ساعت که نهتنها صحن مجلس، بلکه بازارهای جهانی را نیز زیر سایه خود برد. ترامپی که با توییتهای گاهوبیگاه خود بارها بر بازارها اثرگذار ظاهر شده، این بار با تریبون رسمی کنگره و در قالب سخنرانی سالانه وضعیت کشور، سیگنالهایی مخابره کرد که بازتاب آن در بازارهای مالی و کالایی بهسرعت نمایان شد.
رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، در شرایطی پشت تریبون کنگره قرار گرفت که همزمان با کاهش محبوبیت داخلی و نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای، تلاش داشت با تمرکز بر کارنامه اقتصادی خود، تصویری از ثبات و عصر طلایی اقتصاد آمریکا ارائه دهد. او در بخش عمدهای از سخنرانی ۱ ساعت و ۴۷ دقیقهای خود بر مهار تورم، رکوردشکنی بازار سهام، کاهش مالیاتها و کنترل قیمت داروها تاکید کرد؛ گزارههایی که هرچند با واکنشهای انتقادی دموکراتها همراه شد، اما برای بازارها حاوی پیامهای مشخصی بود.
واکنش بازارهای جهانی به سیگنالهای واشنگتن
بازارهای جهانی در نخستین واکنش به فضای ایجادشده، رفتاری دوگانه از خود نشان دادند. در حالی که بخشی از سرمایهگذاران سخنان ترامپ را نشانهای از تداوم سیاستهای انبساطی و حمایت از رشد اقتصادی تلقی کردند، گروهی دیگر با توجه به تنشهای سیاسی داخلی و ابهام در سیاست خارجی، به سمت داراییهای امن حرکت کردند.
رشد همزمان فلزات گرانبها و صنعتی نشان میدهد بازار در حال ارسال پیامی ترکیبی است. بدان معنا که از یک سو نگرانیهای تورمی و سیاسی تقویت شده و از سوی دیگر انتظار برای تداوم تقاضای صنعتی در سایه سیاستهای حمایتی دولت آمریکا افزایش یافته است.
افزایش بهای طلا و نقره را میتوان واکنشی به فضای نااطمینانی سیاسی و تشدید دوگانگی حزبی در کنگره دانست. در جریان سخنرانی، تنش لفظی میان ترامپ و برخی نمایندگان دموکرات و همچنین تحریم بخشی از جلسه از سوی مخالفان، تصویر روشنی از شکاف سیاسی در واشنگتن ارائه کرد؛ شکافی که معمولا سرمایهها را به سمت داراییهای امن سوق میدهد.
ترامپ در سخنرانی خود مدعی شد تورم «در حال سقوط آزاد» است و اقتصاد آمریکا به شکوفایی بیسابقهای رسیده است. این در حالی است که گزارشهای رسمی اخیر از کند شدن رشد اقتصادی در سهماهه گذشته و افزایش مجدد فشارهای تورمی حکایت دارد. همین تناقض میان روایت سیاسی و دادههای اقتصادی، فضای تحلیلی پیچیدهای برای بازارها ایجاد کرده است.
سیاست خارجی؛ سکوتی معنادار
با وجود آنکه ترامپ طی سالهای اخیر انرژی زیادی را صرف سیاست خارجی کرده، توجه اندکی به این حوزه نشان داد. او تنها بهطور گذرا به جنگ روسیه و اوکراین اشاره کرد و درباره ایران نیز صرفا بر جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای تاکید کرد، بیآنکه جزئیات بیشتری ارائه دهد.
همین ابهام در سیاست خارجی را میتوان یکی از عوامل افت قیمت نفت برنت دانست. نفت که معمولا به تنشهای ژئوپلیتیکی واکنش افزایشی نشان میدهد، این بار تحت تاثیر نبود سیگنال مشخص از تشدید درگیریها و همچنین نگرانی از کندی رشد اقتصادی آمریکا، با کاهش ۰.۵۶ درصدی مواجه شد.
رمزارزها و فلزات صنعتی؛ بازی با انتظارات رشد
رشد ۳ درصدی بیتکوین در فاصله کوتاه پس از آغاز سخنرانی، تنها یک نوسان تکنیکال نبود؛ بلکه میتواند بازتابی از تغییر انتظارات فعالان بازار نسبت به مسیر سیاستگذاری در آمریکا باشد. معاملهگران رمزارزها معمولاً به دو متغیر حساساند: سطح نقدینگی در اقتصاد و شدت رویکردهای نظارتی. تأکید ترامپ بر رشد اقتصادی، کاهش مالیاتها و تصویرسازی از «عصر طلایی» میتواند این برداشت را تقویت کرده باشد که در صورت تداوم چنین رویکردی، سیاستهای مالی انبساطی و حمایت از بازارها در اولویت باقی خواهد ماند؛ موضوعی که بهطور سنتی به نفع داراییهای ریسکی از جمله رمزارزها تفسیر میشود.
از سوی دیگر، بخشی از سرمایهگذاران احتمال دادهاند که در صورت تقویت جایگاه سیاسی ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای، فشارهای نظارتی بر صنعت کریپتو نسبت به سالهای اخیر کاهش یابد یا دستکم با شدت کمتری دنبال شود. صنعت رمزارز طی سالهای گذشته با پروندههای حقوقی و محدودیتهای متعددی از سوی نهادهای ناظر آمریکایی مواجه بوده و هر سیگنالی مبنی بر تعدیل این فشارها میتواند بهسرعت در قیمتها منعکس شود.
همچنین باید توجه داشت که همزمانی رشد بیتکوین با افزایش قیمت فلزات گرانبها، نشان میدهد بخشی از بازار رمزارز را نهفقط بهعنوان دارایی پرریسک، بلکه بهعنوان پوششی در برابر نااطمینانی سیاسی و تورمی نیز در نظر گرفته است. در چنین شرایطی، بیتکوین کارکردی دوگانه پیدا میکند؛ هم ابزار سفتهبازی در فضای نقدینگی بالا و هم پناهگاه نسبی در برابر بیثباتی سیاستی خواهد بود. در عین حال، افزایش قیمت آلومینیوم و مس میتواند نشانهای از پیشبینی سرمایهگذاران نسبت به افزایش سرمایهگذاریهای زیرساختی و صنعتی در صورت تثبیت سیاستهای فعلی باشد. البته که این دو فلز، میل به صعود داشته و تحرکات آن را کمتر میتوان به ترامپ و سخنرانیش نسبت داد.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که واکنش اولیه بازارها لزوما به معنای تثبیت روند نیست. اگر دادههای تورمی در ماههای آینده برخلاف ادعاهای مطرحشده حرکت کند یا تنشهای سیاسی داخلی تشدید شود، ممکن است شاهد بازگشت نوسانات شدید باشیم.
