دنیای اقتصاد: بازارهای ارز و طلا در معاملات روز گذشته با کاهش قابلتوجه قیمتها مواجه شدند؛ بهطوریکه دلار و سکه پس از ثبت سطوح بالای قیمتی، وارد فاز اصلاح شدند. این عقبنشینی همزمان با افت بهای جهانی طلا تا محدوده ۴۲۰۰ دلار به ازای هر اونس و شکلگیری انتظارات تازه نسبت به تغییر رویکرد سیاست پولی پس از جابهجایی در ریاست بانک مرکزی رخ داد. با این حال، کارشناسان تاکید میکنند که تداوم تورم انتظاری همچنان مانع از تثبیت پایدار بازارها در افق بلندمدت است.
در معاملات روز گذشته، بازارهای ارز و طلا شاهد عقبنشینی قابلتوجه قیمتها بودند؛ عقبنشینیای که در ظاهر میتواند نشانهای از کاهش فشارهای کوتاهمدت در بازار داراییها تلقی شود، اما در لایههای عمیقتر، همچنان با عدم قطعیتهای ساختاری و تداوم تورم انتظاری گره خورده است. بر اساس دادههای معاملاتی، دلار آزاد با کاهش 4 هزار تومانی به 135 هزار تومان رسید. همزمان، بازار سکه نیز با افت 5 میلیون تومانی مواجه شد و قیمت سکه تمام بهار آزادی به 148 میلیون تومان کاهش یافت. طلای ۱۸ عیار نیز با کاهش 600 هزار تومانی به 14 میلیون تومان رسید.
این کاهشهای قیمتی بیش از هر چیز، تحتتاثیر افت بهای جهانی طلا رخ داد. در معاملات بازارهای بینالمللی، قیمت هر اونس طلا با عقبنشینی از سطوح بالاتر، به محدوده ۴۲۰۰ دلار رسید؛ سطحی که در مقایسه با رکوردهای هفتههای گذشته، سیگنال اصلاح قیمتی را به بازارهای داخلی منتقل کرد. از آنجا که بازار سکه و طلا در ایران پیوند مستقیمی با تحولات قیمت جهانی طلا دارد، افت طلای جهانی بهسرعت در قالب کاهش قیمت سکه و طلای خام منعکس شد و بخشی از حباب قیمتی شکلگرفته در هفتههای اخیر را تخلیه کرد.
با این حال، عامل مهم دیگری که در فضای روانی بازار نقشآفرینی کرد، تغییر در ریاست بانک مرکزی بود. انتصاب عبدالناصر همتی به جای محمدرضا فرزین، امیدهایی را نسبت به بازنگری در رویکردهای سیاست پولی و ارزی ایجاد کرد. فعالان بازار، این جابهجایی مدیریتی را بهعنوان سیگنالی از احتمال اصلاح سیاستهای پیشین، تقویت هماهنگی میان سیاستهای پولی و مالی و بازتعریف نقش بازارساز ارزی تفسیر کردند. همین انتظار، هرچند هنوز در حد گمانهزنی است، اما توانست در کوتاهمدت از شدت هیجانات خرید در بازار ارز و طلا بکاهد.
با وجود این، بسیاری از کارشناسان معتقدند که کاهشهای اخیر را نباید بهعنوان نشانهای از بازگشت پایدار ثبات به بازارها تعبیر کرد. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که افتهای مقطعی قیمت، در شرایطی که تورم انتظاری همچنان در سطوح بالایی قرار دارد، اغلب دوام چندانی ندارند. در اقتصادی که با کسری بودجه مزمن، محدودیتهای ارزی، نااطمینانیهای سیاسی و ضعف لنگرهای اسمی مواجه است، انتظارات تورمی بهسرعت میتواند خود را بازتولید کرده و مسیر قیمتها را بار دیگر صعودی کند.
از این منظر، کاهش قیمت دلار به محدوده ۱۳۶ هزار تومان، اگرچه از فشار روانی بازار کاسته، اما هنوز فاصله معناداری با سطوحی دارد که بتوان آن را نشانهای از تعادل ارزی دانست. بازار ارز ایران بیش از آنکه به عرضههای کوتاهمدت یا مداخلات مقطعی واکنش نشان دهد، به چشمانداز سیاستگذاری، پایداری منابع ارزی و میزان اعتماد به سیاستگذار حساس است. در چنین فضایی، حتی خبرهای مثبت نیز تنها زمانی میتوانند اثرگذاری بلندمدت داشته باشند که با اصلاحات نهادی و شفافیت سیاستی همراه شوند.
بازار سکه و طلا نیز وضعیتی مشابه را تجربه میکند. کاهش قیمتها در روز گذشته، بخشی از حباب قیمتی را تعدیل کرد، اما همچنان سطح قیمتها بهگونهای است که نشان میدهد تقاضای احتیاطی و انگیزههای پوشش ریسک تورمی بهطور کامل فروکش نکرده است. تا زمانی که چشمانداز تورم مهار نشود و انتظارات تورمی در مسیر نزولی پایدار قرار نگیرد، طلا و سکه همچنان بهعنوان پناهگاه دارایی برای بخشی از سرمایهگذاران باقی خواهند ماند.
در مجموع، آنچه در معاملات روز گذشته رخ داد، بیش از آنکه حاصل یک تغییر بنیادین باشد، بازتاب همزمان افت قیمت جهانی طلا و شکلگیری انتظارات اولیه نسبت به تغییر رویکرد بانک مرکزی است. استمرار این روند کاهشی، به میزان زیادی به عملکرد سیاستگذار پولی در هفتهها و ماههای آینده، نحوه مدیریت بازار ارز و توانایی مهار تورم انتظاری بستگی دارد. اگر اصلاح سیاستها بهصورت واقعی و نه صرفا در سطح سیگنالهای کوتاهمدت دنبال شود، میتوان به ثبات تدریجی بازارها امیدوار بود؛ در غیر این صورت، کاهشهای اخیر نیز ممکن است تنها یک وقفه کوتاه در مسیر پرنوسان بازار ارز و طلا باشد.
